Reklama
  • Piątek, 9 grudnia 2016 (14:05)

    Białaczka limfocytowa

Diagnozę umożliwia badanie krwi. Na szczęście choroba rozwija się powoli, a nowoczesne terapie pozwalają ją opanować.

Reklama

Niedawno odwiedziła mnie pani Anna (67). Przyszła z wynikami badań, które jej zleciłem. W morfologii miała znacznie podwyższoną liczbę limfocytów, a USG jamy brzusznej wykazało powiększone węzły chłonne. Ostatnio też sporo schudła, mimo że nie stosowała żadnej diety. Po wykluczeniu różnych chorób wyjaśniłem pani Annie, że ma białaczkę limfocytową (PBL) i skierowałem na leczenie onkologiczne.

To najczęstszy rodzaj nowotworu krwi u dorosłych

Pierwszym sygnałem świadczącym o chorobie jest zbyt duża liczba białych krwinek (limfocytów)w badaniu krwi – ponad 5 tys. na ml krwi. Jeśli stan ten nie ma związku z infekcją, można podejrzewać, że powodem jest PBL.

Charakterystyczna jest też utrata wagi, gorączka powyżej 38ºC oraz obfite poty, pojawiające się zwłaszcza nocą. W zaawansowanym stadium PBL dochodzi do niebolesnego powiększenia węzłów chłonnych, głównie szyjnych i pachowych.

Mogą dokuczać bóle brzucha, zaparcia związane z powiększeniem śledziony czy węzłów chłonnych w jamie brzusznej. Typowa jest też niedokrwistość i małopłytkowość. Stąd znaczne osłabienie i przyspieszone bicie serca przy najmniejszym wysiłku. Chorobę jednak trudno rozpoznać po objawach. Często przez długi czas nie ma ich w ogóle. Mogą być też dość subtelne, nieodczuwalne przez lata.

Osoby we wczesnym stadium choroby nie wymagają leczenia

Muszą wykonywać kontrolne badania krwi. Mogą nawet nie potrzebować terapii onkologicznej, bo PBL rozwija się bardzo powoli. Leczenie wdraża się dopiero, gdy wystąpią objawy lub kiedy liczba białych krwinek podwoi się w ciągu pół roku, pojawi się niedokrwistość lub małopłytkowość.

Jest też grupa chorych, u których białaczkę limfocytową diagnozuje się w zaawansowanym stadium. Ci pacjenci wymagają natychmiastowej terapii.

Podstawą leczenia jest immunochemioterapia. Polega na podawaniu leków przeciwnowotworowych (jak w klasycznej chemioterapii) w połączeniu z przeciwciałem monoklonalnym CD20. To czynna biologicznie cząsteczka, która wiąże się z białkami na powierzchni komórek białaczkowych. Dzięki temu stają się one widoczne dla układu odpornościowego i mogą zostać przez niego zniszczone.

Od 1 września 2016 roku w Polsce jest dostępny nowy rodzaj immunochemioterapii z wykorzystaniem przeciwciała monoklonalnego CD20 typu 2. Do tej pory stosowano przeciwciało monoklonalne CD20 typu 1.

Terapia przeznaczona jest dla osób starszych, obciążonych chorobami współistniejącymi, które wykluczały możliwość intensywnego leczenia onkologicznego.

Leczenie jest refundowane, gdy chory spełnia określone kryteria. Immunochemioterapia wprawdzie nie wyleczy nas, ale wydłuży życie i poprawi jego jakość. Po tej terapii poprawiają się wyniki morfologii, zmniejszają się węzły chłonne, a objawy ustępują.

Poradnik krok po kroku

Infekcje. W białaczce limfocytowej spada odporność i wzrasta ryzyko infekcji. Dlatego w okresie zwiększonego ryzyka przeziębienia i grypy unikajmy dużych skupisk ludzi, myjmy dokładnie ręce po powrocie do domu i przed każdym posiłkiem. Zaszczepmy się też na grypę.

Styl życia. Osłabioną odporność wzmocnimy, wysypiając się i przestrzegając wartościowej diety. Powinna być bogata w warzywa i owoce, tłuszcze roślinne i ryby, zwłaszcza morskie. W miarę możliwości unikajmy stresu.

Inne nowotwory. U chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową istnieje zwiększone ryzyko wtórnych nowotworów, zwłaszcza czerniaka, raka jelita grubego i płuc. Dlatego latem starajmy się chronić skórę przed słońcem, stosując kremy przeciwsłoneczne. Rzućmy też palenie papierosów. Pamiętajmy o kontrolnej kolonoskopii.

Zdaniem specjalisty

Leczenie białaczki kojarzy się z przeszczepem szpiku. Jednak w limfocytowej postaci choroby wykonuje się go rzadko. Wyjątkiem są chorzy z określoną mutacją genów, którzy są oporni na standardowe leczenie.

Kwalifikują się do niego jednak tylko młodsi pacjenci w dobrym stanie ogólnym i mający odpowiedniego dawcę. Przeszczepu nie wykonuje się u osób starszych, ze względu na ryzyko poważnych powikłań.

Przed badaniem

Badanie krwi wykonujmy raz w roku. Ważne, by zrobić je na czczo, co oznacza, że od ostatniego posiłku do momentu pobrania krwi powinno upłynąć minimum 8 godzin. Najlepiej zgłosić się do laboratorium rano, między godziną 7 a 9.30.

Pamiętajmy, że niektóre parametry krwi zmieniają się w ciągu doby, a to może wpłynąć na miarodajność wyniku. Wieczorem dnia poprzedzającego badanie oraz rano w dniu badania unikajmy intensywnego wysiłku fizycznego. Jeśli bierzemy jakieś leki, zapytajmy lekarza, czy mogą wpłynąć na wynik.

Warto wiedzieć

Węzły chłonne. Jednym z objawów przewlekłej białaczki limfocytowej są znacząco powiększone węzły chłonne – wyczuwalne i widoczne gołym okiem, twarde, niebolesne. Nie dają się też swobodnie przesuwać. Najwięcej węzłów chłonnych mamy na szyi, pod pachami, w dołach nadobojczykowych, pod żuchwą, ale też w okolicy narządów wewnętrznych, np. brzucha. Stanowią część układu limfatycznego, chroniącego organizm przed zakażeniami.

Specjalistyczne badanie. Przewlekłą białaczkę limfocytową potwierdza immunofenotypowanie. Badanie to przeprowadza się na komórkach krwi obwodowej. Immunofenotyp to zespół cech komórki rozpoznawanych przez układ odpornościowy i inne komórki organizmu. Odpowiadają za niego białka receptorowe na powierzchni komórki. W badaniu określa się, jakie białka dominują na powierzchni limfocytów, dzięki czemu lepiej można poznać charakter komórek nowotworowych.

Przyczyną choroby jest nadmiar białych krwinek (limfocytów) we krwi, szpiku kostnym, węzłach chłonnych, śledzionie lub wątrobie.

Zobacz również

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.