Reklama
  • Piątek, 22 marca 2013 (12:09)

    Menopauza: 8 pytań o hormonalną terapię zastępczą

Choć objawy menopauzy bywają bardzo dokuczliwe, boimy się hormonalnej terapii zastępczej. Zastanawiamy się, czy jest bezpieczna. Jak długo ją stosować? Jakie badania robić? Na te pytania odpowiada dr n. med. Małgorzata Binkowska, ginekolog.

Stosować hormonalną terapię zastępczą (HTZ) czy nie? Czy to bezpieczne? Jak długo trzeba czekac na efekt, ile kosztuje?

Gdy wchodzimy w okres menopauzy, wiele z nas myśli o hormonach. Nie mamy pewności, czy nam nie zaszkodzą... Lekarze uspokajają: HTZ zawsze dobiera się indywidualnie u kobiet. Terapia zastępcza to najskuteczniejszy sposób na pozbycie się dolegliwości.

Kiedy trzeba zacząć myśleć o HTZ?

Reklama

Najlepiej już wówczas, gdy pojawią się pierwsze objawy niedoboru estrogenów i progesteronu. Na początku są to zaburzenia cyklu miesiączkowego – najczęściej jego wydłużenie, często przedłużone i obfite krwawienia oraz objawy, które wszystkim kojarzą się z menopauzą: uderzenia gorąca z poceniem, drażliwość, nerwowość, kłopoty ze snem, płaczliwość, wahania nastroju. Oczywiście moment, kiedy weźmiemy pierwszą tabletkę lub przykleimy plaster HTZ, jest sprawą indywidualną i decydujemy o tym z lekarzem.

Zanim wezmę pigułkę, powinnam zrobić badania?

Tak. Zanim zapadnie decyzja o zastosowaniu HTZ, powinnyśmy zrobić różnorodne badania. Mogą to być:

Oznaczenie stężenia wybranych hormonów, badanie ginekologiczne połączone z przezpochwowym usg i, gdy nie mamy aktualnego wyniku, cytologia, podstawowe badania ogólne (morfologia, CRP, mocz) oznaczenie stężenia glukozy, oznaczenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu.

Niezbędny jest również pomiar ciśnienia i ocena wagi ciała – warto obliczyć BMI i zmierzyć obwód talii. Zalecana jest też, jak u każdej kobiety w tym okresie, mammografia. Badania ze skierowaniem od ginekologa i lekarza pierwszego kontaktu w dużej części są bezpłatne. Po przeanalizowaniu wyników będzie można ostatecznie stwierdzić, czy możemy brać HTZ. A jeśli tak – dobrać najkorzystniejszy schemat terapii.

Co jest lepsze, hormony w plastrach czy w tabletkach?

Preparaty HTZ dobiera się indywidualnie "na miarę", dlatego nie można powiedzieć, że jakaś forma podawania jest najlepsza. Dla wielu z nas odpowiedniejsza będzie terapia doustna.

Zwłaszcza gdy mamy zbyt wysoki poziom cholesterolu (tabletka go obniży w większym stopniu niż hormony z plastra).

Jednak problem zaczyna się, gdy przyjmujemy już kilka leków. Albo gdy mamy dolegliwości żołądkowe lub choroby wątroby. Wtedy lepiej wybrać plastry, bo leki podawane przez skórę omijają układ pokarmowy.

Plastry są wygodne, przykleja się je raz na kilka dni. Uwalniają precyzyjną dawkę hormonów, co sprzyja utrzymaniu ich odpowiedniego stężenia we krwi.

Terapia w postaci plastrów ma dodatkowy plus: obniża stężenie trójglicerydów i, co ważne, jest bezpieczna dla naczyń żylnych – nie zwiększa ryzyka powstawania zakrzepów.

Czy preparaty do HTZ różnią się składem tak jak np. pigułki antykoncepcyjne?

Ginekolog, zalecając HTZ, ma do wyboru trzy schematy terapii, w zależności od naszego wieku, objawów i potrzeb:

Wyłącznie progestagen Stosuje się go w przypadku nieregularnych miesiączek, gdy przyczyną jest niedobór progesteronu.

Tylko estrogeny: Zalecane wyłącznie wtedy, gdy przeszłyśmy operację usunięcia macicy, najczęściej z powodu mięśniaków. Estrogeny i progestagen.

To terapia dla kobiet z zachowaną macicą. Dzięki dodaniu progestagenu zapobiega się rozrostom błony śluzowej macicy.

Podobno w tabletkach na menopauzę są końskie estrogeny. To prawda?

Estrogeny końskie (fachowo nazywa się je skoniugowanymi) przed wielu laty były otrzymywane z moczu źrebnych klaczy. To preparat, który dziś można dostać wyłącznie na rynku amerykańskim. Nie ma go w polskich aptekach.

Jak długo trzeba brać HTZ i kiedy widać pierwsze efekty?

Pierwsze efekty, czyli złagodzenie przykrych objawów związanych z menopauzą, pojawiają się już po kilku dniach. Ale żeby całkowicie pozbyć się dolegliwości, trzeba poczekać cztery-osiem, a maksymalnie 12 tygodni.

Wszystko zależy od tego, jaką dawkę hormonów przepisał nam lekarz. Jeśli bierzemy preparat niskodawkowy, na efekty będziemy musiały poczekać dłużej. Trudno stwierdzić, jak długo będziemy przyjmować HTZ.

To zależy od naszych potrzeb, niektóre kobiety przyjmują ją przez kilka lat. Po jakimś czasie można spróbować odstawić hormony lub zmniejszyć ich dawkę i sprawdzić, czy przykre objawy powracają. Jeśli będziemy czuły się dobrze, można pomyśleć o przerwaniu terapii. Ale jeśli uderzenia gorąca i nerwowość powrócą, my również możemy wznowić kurację.

Czy naturalny środek zastąpi hormony?

Tylko częściowo i krótkotrwale. Preparaty zawierające tzw. fitoestrogeny oraz wyciągi pluskwicy groniastej mogą nieznacznie zmniejszać uderzenia gorąca i towarzyszące im zlewne poty. Ich efekt ma siłę oddziaływania podobną do placebo (sądzę, że coś działa, więc czuję, że mi pomaga).

Czy stosując HTZ, zachoruję na raka piersi?

U kobiet, które stosowały HTZ w postaci estrogenów i progestagenu, ryzyko raka piersi wzrosło w małym stopniu po 5 latach terapii. Nie obserwowano natomiast wzrostu ryzyka raka piersi po 7 latach terapii samym estrogenem.

Większość preparatów stosowanych w HTZ jest częściowo refundowana, zarówno tabletki, jak i plastry. Ceny (z refundacją)wahają się od 5 zł do ponad 50 zł.

Ważne, gdy stosujesz HTZ

✔ Badania kontrolne Przestrzegaj zaleceń lekarza, który przepisał ci kurację, zwłaszcza terminów wizyt. Powinnaś się spotkać z lekarzem po 2-3 miesiącach stosowania HTZ. Potem zazwyczaj zaleca się kontrole co pół roku.

✔ Dieta W okresie przekwitania słabnie przemiana materii, aby utrzymać wagę w normie, zmniejsz porcje jedzenia o jedną piątą, mięso zamień na ryby, ziemniaki na kasze. Jedz dużo warzyw na surowo. W diecie nie może zabraknąć produktów bogatych w wapń (mleka, serów, jogurtów) oraz w kwasy omega 3 (ryby morskie, olej rzepakowy). Wzmacniają kości i serce.

✔ Zioła i inne leki W czasie stosowania HTZ zrezygnuj z zażywania preparatów zawierających wyciąg z dziurawca. Leki te mogą zaburzać działanie HTZ. Można zaś stosować herbatki, np. na dolegliwości trawienne czy przeziębienie. Jeśli bierzesz inne leki prócz HTZ, powiedz o tym swojemu lekarzowi.

Zobacz również

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.