Reklama
  • Poniedziałek, 21 marca (15:05)

    Nerwiak nerwu słuchowego

Sześćdziesięciopięcioletnia pani Hanna skarżyła się na zawroty głowy, które pojawiły się u niej kilka miesięcy wcześniej. Coraz częściej zdarzały się jej problemy z równowagą, zauważyła też, że przy chodzeniu „znosi ją” na lewą stronę.

Dolegliwości kładła na karb wieku. Kiedy jednak po miesiącu dołączyło do nich znaczne pogorszenie słuchu i szum w lewym uchu, przyjęła od lekarza pierwszego kontaktu skierowanie do poradni neurologicznej.

Reklama

W trakcie badania stwierdziłem u pacjentki dyskretne zaburzenia czucia na lewej połowie twarzy, na które chora nie zwróciła wcześniej uwagi. Zleciłem rezonans magnetyczny głowy.

Wykrył on guza zlokalizowanego w okolicy kąta mos towo-móżdżkowego, w sąsiedztwie nerwu przesionkowo-ślimakowego (VIII nerwu czaszkowego) po lewej stronie.

Pacjentkę skierowałem na oddział neurochirurgiczny, gdzie operacyjnie usunięto zmianę. Badanie histopatologiczne tkanki potwierdziło nerwiaka nerwu VIII.

Co to za guz?

Nerwiak to nowotwór nerwów obwodowych powstający z komórek osłonki nerwowej lub wypustek nerwowych. Może wytworzyć się wszędzie tam, gdzie przebiegają nerwy.

Dość częstą lokalizacją nerwiaków jest nerw przedsionkowo-ślimakowy przewodzący do mózgu impulsy z narządu słuchu (ślimaka) i narządu równowagi (przedsionka i kanałów półkolistych). Znajdują się one blisko siebie w uchu wewnętrznym, dlatego sygnały z nich przekazywane są jednym wspólnym pniem nerwowym.

W tej okolicy przebiegają także inne nerwy czaszkowe, m.in. nerw trójdzielny odpowiedzialny za unerwienie twarzy, nerw twarzowy – odpowiedzialny za mięśnie twarzy i nerw podjęzykowy – za poruszanie językiem.

Przyczyny choroby nie są znane. Do czynników zwiększających ryzyko jej wystąpienia zalicza się palenie papierosów, padaczkę rozpoznaną przed przynajmniej 10 laty i – w przypadku kobiet – urodzenie dziecka.

Nie stwierdzono za to zależności od współistnienia innych chorób nowotworowych, przebytych mechanicznych urazów głowy czy urazów akustycznych.

Na to zwróć uwagę!

Pierwsze objawy nerwiaka nerwu VIII są charakterystyczne, chociaż typowe nie tylko dla tej choroby. To zawroty głowy o charakterze wirowania, zaburzenia równowagi ze zbaczaniem w jednym kierunku, szumy uszne po tej samej stronie, którym towarzyszyć mogą takie objawy słuchowe jak ćwierkanie, dzwonienie czy trzaski.

Zależnie od lokalizacji i wielkości, guz spowodować może uszkodzenie innych nerwów w tej okolicy i w efekcie opadanie kącika ust, niedomykanie powieki i zaburzenia czucia po tej samej stronie twarzy, zaburzenia ruchomości języka i niewyraźną mowę.

Guzy dużych rozmiarów wywołać mogą ucisk na pień mózgu, a przez to osłabienie siły mięśniowej po jednej stronie ciała.

Natomiast wystąpienie nietypowych objawów nerwiaka, takich jak bóle gardła i oka, suchość oka, zaburzenia smaku i wymioty pojawiają się w późniejszym etapie choroby, gdy rozpoznanie opóźnia się.

Diagnoza

Wykrycie nerwiaka potwierdzają badania obrazowe mózgu – tomografia komputerowa kości skroniowych lub rezonans magnetyczny tylnego dołu czaszki.

Ponieważ tomografia może nie uwidocznić guza o małych rozmiarach, badaniem rekomendowanym jest rezonans. Niekiedy wykonuje się badania audiologiczne (audiometria tonalna i słowna), badanie tzw. potencjałów wywołanych pnia mózgu (ABR) oraz elektronystagmografię, tj. badanie narządu równowagi.

Na szczęście, nerwiaki to w większości przypadków guzy łagodne, niedające przerzutów. Rosną dość wolno, dlatego u starszych pacjentów bez zaburzeń neurologicznych i z przeciwwskazaniem do znieczulenia ogólnego, jak również u pacjentów młodszych z guzem mniejszym niż 2,5 cm możliwe jest postępowanie „wait and scan policy” – obserwacja radiologiczna guza.

Polega ona początkowo na półrocznym, a potem corocznym badaniu rezonansem. Dopiero stwierdzenie wzrostu nerwiaka o więcej niż 2 mm rocznie lub pojawienie się u chorego innych objawów niż niedosłuch stają się wskazaniem do wdrożenia leczenia.

Jak się go pozbyć?

Istnieją trzy metody postępowania, a celem każdej z nich jest usunięcie guza przy jednoczesnym wywołaniu jak najmniejszej ilości powikłań neurologicznych.

Klasyczna to neurochirugiczne wycięcie guza. Jeśli uda się go usunąć w całości, to ryzyko wznowy jest najmniejsze i wynosi wówczas 10 proc. Niestety, w przypadku dużych, późno rozpoznanych guzów całkowita resekcja nie zawsze jest możliwa.

Alternatywą lub uzupełnieniem metody chirurgicznej jest celowana radioterapia (np. przy użyciu gamma-knife), która daje skuteczność wyleczenia zbliżoną do resekcji.

Można też zastosować klasyczną radioterapię. Po zabiegu u pacjenta mogą wystąpić powikłania. Najczęś ciej dochodzi do częściowej lub całkowitej utraty słuchu po operowanej stronie. Mogą pojawić się niewielkie niedowłady mięśni i zaburzenia czucia na twarzy, zaburzenia ruchomości języka. Czasem – zaburzenia równowagi. Deficyty te nie zawsze jednak występują.

Po leczeniu pacjent powinien pozostać pod opieką neurologa, który zleca kontrolne badania mózgu (najlepiej rezonans magnetyczny), by nie przeoczyć ewentualnej wznowy.

Nasz ekspert dr Paweł Lipko, lekarz neurolog: Ostateczna decyzja co do wyboru sposobu usunięcia guza, zawsze należy do pacjenta. Jeśli wyrazi on zgodę na leczenie mikrochirurgicz ne, powinien zostać skierowany do ośrodka mającego doświadczenie w chirurgii podstawy czaszki.

Radioterapia stereotaktyczna

To nowoczesna metoda leczenia nowotworów i zmian naczynio wych ośrodkowego układu ner wowego. Jedną z jej technologii jest gamma knife (nóż gamma).

Leczenie polega na zastosowaniu promieniowania gamma w dużej dawce, ale skoncentrowanego na małym obszarze. Pozwala to z du żą siłą uderzyć w konkretny punkt – nowotwór, naczyniak. Dzięki te mu udaje się zniszczyć zmianę bez otwierania czaszki (jak w zwykłej metodzie chirurgicznej) i uszkadzania okolicznych struktur (jak w zwykłej radioterapii).

Nie wszystkie nowotwory można leczyć tą meto dą. Dotyczy to przede wszystkim łagodnych zmian, jak nerwiaki, oponiaki i gruczolaki przysadki.

Inne powody zawrotów głowy

Choroba Meniere’a – zawroty głowy występują zwykle napadowo. Są bardzo ostre, towarzyszą im nudności i wymioty. I tu występuje upośledzenie słuchu.

Zapalenie błędnika – ostro zaczynające się zawroty gło wy z nudnościami, które ma ją tendencję do samoistnego wycofywania się. Rzadko towarzyszy im niedosłuch.

Łagodne położeniowe zawroty głowy – występują zwykle w określonej pozycji głowy (np. na jednym boku).

Winne bywają: miażdżyca, wahania ciśnienia, niewydolność i arytmia serca, cu krzyca, nadczynność tarczycy, zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego, stres i anemia.

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Lekarze są zgodni. Jeśli chodzi o chorobę nowotworową, to najważniejsze jest jej wczesne wykrycie. Wtedy leczenie jest proste, a w wielu wypadkach bardzo skuteczne – raka można całkowicie... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.