Reklama
  • Czwartek, 10 listopada 2016 (13:05)

    Podstępny nowotwór jajników

W swej początkowej fazie jest trudny do wykrycia. Rozwija się skrycie, nie dając charakterystycznych objawów.

Reklama

Rak jajnika jest zwykle rozpoznawany późno – dopiero w III (dotyczy to 60 proc. przypadków) i IV stadium (6 proc.) zaawansowania (patrz: ilustracja na sąsiedniej stronie).

Wynika to m.in. z tego, że nie ma ani wyraźnych objawów we wcześniejszych stadiach, ani skutecznych sposobów rozpoznawania tego nowotworu. Na początkowym etapie choroby jedyne symptomy to dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – brak apetytu, uczucie pełności, wzdęcia nawet po lekkostrawnych potrawach, biegunki, zaparcia.

W późniejszych fazach wiele chorych skarży się na zmęczenie, trudności z oddawaniem moczu, zaparcia na przemian z biegunkami, bóle w krzyżu i dole brzucha. Nowotwór daje wyraźnie znać o sobie dopiero wtedy, gdy rozprzestrzenia się do okolicznych narządów. Wówczas kobiety mogą odczuwać wzdęcia, pełność w śródbrzuszu lub nadbrzuszu.

Dlatego zgłaszają się często do gastrologa, a nie ginekologa. Zdarza się też, że lekceważą te dolegliwości, przypisując je np. specyfice okresu menopauzy.

Co zwiększa ryzyko zachorowania?

Według badań najbardziej narażone są kobiety, których jajniki dłużej są aktywne i wytwarzają komórki jajowe, co sprzyja nieprawidłowym zmianom w tych narządach.

Dlatego wśród czynników zwiększających ryzyko zachorowania wymienia się wczesną pierwszą miesiączkę, późną menopauzę, bezdzietność, urodzenie pierwszego dziecka po 35. roku życia.

Czynnikami ryzyka są też niepłodność i – prawdopodobnie – pobudzanie owulacji. Jedna na dziesięć kobiet, u których stwierdza się ten nowotwór, ma skłonności genetyczne, m.in. stwierdzoną mutację w genach BRCA1, BRCA2. Ryzyko zwiększa przebyty rak piersi oraz częste nowotwory w rodzinie. A także otyłość i dieta bogata w tłuszcze zwierzęce.

Skuteczna profilaktyka?

Jak wynika z wieloletnich badań, ryzyko zmniejsza stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Pigułki nie dopuszczają do owulacji, co zapobiega nieprawidłowym zmianom w komórkach jajników.

Warto ograniczyć ilość zjadanego czerwonego mięsa. Nawracające problemy ze strony przewodu pokarmowego trzeba omówić z ginekologiem, zwłaszcza gdy badania zlecone przez innych specjalistów, np. gastroskopia, nie stwierdzają przyczyny kłopotów.

W przypadku ryzyka genetycznego możliwe jest profilaktyczne usunięcie jajników.

Nie jest to metoda w stu procentach chroniąca przed rakiem. Bywa, że zmiany nowotworowe rozwijają się nie tylko w jajnikach, ale i w otrzewnej. Dlatego nosicielki mutacji genetycznych, które poddały się takiej operacji, powinny zgłaszać się na testy badające obecność markera nowotworowego. Jego podwyższone stężenie może wskazywać na chorobę.

Jak rozpoznać raka jajnika?

Niestety, nie ma ani tzw. testów przesiewowych, ani badań, które pozwoliłyby wcześnie go wykryć. W badaniu ginekologicznym i USG lekarz może tylko stwierdzić, że są jakieś zmiany w jajnikach.

Gdy podejrzewa raka, zleca oznaczenie markerów nowotworowych, RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową. Jednak jedynym sposobem na potwierdzenie raka jajnika jest operacja. Lekarz określa rozmiar guza i rozległość zmian nowotworowych.

Usuwa je i oddaje do badań histopatologicznych. Zakres operacji zależy od stanu pacjentki, umiejscowienia i wielkości zmian, liczby zajętych narządów. Rak jajnika daje przerzuty m.in. do macicy, wątroby, płuc, kości, jelit, otrzewnej. Bywa, że jest rozpoznawany przy okazji operacji wykonywanych z zupełnie innych powodów.

Rak jajnika może być chorobą przewlekłą

W 2015 roku w USA opublikowano wyniki badań nad długością życia z tą chorobą. 31 proc. badanych kobiet miało ponad 10-letnie przeżycie od chwili zdiagnozowania raka. Co zaskakujące, niemal co czwarta z nich miała niekorzystne początkowe rokowanie z powodu zaawansowanego wieku lub stadium raka.

Panie, choć bardzo potrzebują wsparcia, często ukrywają chorobę i fakt wycięcia narządu rodnego. Boją się, że będą wzbudzać litość, że ucierpi ich kobiecość. Ze strony www.dlaniejmozemywiecej.pl można bezpłatnie pobrać poradniki dla kobiet zmagających się z tym nowotworem, ich partnerów i bliskich.

Groźne mutacje

Chodzi o mutacje w genach BRCA1 i BRCA2. Odpowiadają one m.in. za dzie dziczne występowanie raka jajnika i piersi. Zwiększają znacząco ryzyko zachorowania. Wg Polskiego Towarzystwo Onkologicznego i twórców „Strategii zwalczania nowotworów złośliwych jajnika w Polsce” u każdej pacjentki z rakiem jajnika należy wprowadzić oznaczanie mutacji w tych genach jako badanie standardowe. Ich wykrycie może pomóc w opracowaniu indywidualnego sposobu opieki nad kobietą i członkami jej rodziny.

Zaawansowanie

Opisuje się je w 4-stopniowej skali. Za najlepiej rokujące uznaje się nowotwory w stopniu zaawansowania I i II. Źle rokują guzy w stopniu III i IV.

Należy jednak pamiętać, że rak jajnika jest groźny na każdym etapie rozwoju.

• stopień I – guz ograniczony do jajników

• stopień II – guzy jednego lub obu jajników z zajęciem narządów miednicy mniejszej

• stopień III – guz jednego lub obu jajników, przerzuty wewnątrzotrzewnowe poza miednicą mniejszą, przerzuty do węzłów pozaotrzewnowych

• stopień IV – guz jednego lub obu jajników, przerzuty odległe

Po operacji usunięcia guza

1. Konieczna jest tomografia komputerowa. Tylko to badanie może potwierdzić, czy zostały usunięte wszystkie ogniska nowotworu.

2. Badanie histopatologiczne. Wykonuje się je na tkankach guza pobranych podczas operacji. Pozwala ocenić, czy nowotwór był złośliwy. I określić jego podtyp – od tego zależy sposób leczenia.

3. Chemioterapia. Zazwyczaj stosuje się związki platyny i leki z grupy taksoidów. Oprócz tego u niektórych pacjentek skuteczne są terapie celowane, czyli ukierunkowane na konkretne zaburzenia w komórce nowotworowej lub jej otoczeniu.

Nierzadko przez długi czas jest to jedyny objaw. A przy tym nieuzasadniony zmianami w diecie, które mogłyby prowadzić do otyłości brzusznej – spożywaniem nadmiernych ilości tłuszczów zwierzęcych, słodyczy, za małą ilością ruchu.

Z tego powodu kiedyś raka jajnika zwano chorobą krawcowych – to właśnie one zwracały uwagę na to, że klientki przychodzą do miary z coraz większym obwodem w pasie.

Dobry Tydzień

Zobacz również

  • Rak podstawnokomórkowy skóry jest najczęściej występującym typem nowotworu skóry. Tylko w Wielkiej Brytanii co roku stwierdza się go u ok. 80 tysięcy osób. I z roku na rok liczba chorych rośnie.... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.